Działalność Świadków Jehowy w Polsce

Nauka ta została przeniesiona do Polski przez polskich emigrantów, którzy wyjechali za granicę w poszukiwaniu pracy. Trudne warunki zawsze przyczyniają się do tego, że wielu ludzi zaczyna myśleć o Bogu i o lepszym jutrze. Nauka Russella dawała nadzieję tym, którzy nie znali Pisma, że w każdej chwili sytuacja na świecie się zmieni, i nie będzie już problemów z pracą, wyżywieniem etc.
Oto jeden z przykładów: W 1891 roku C. Antoszewski mieszkający wówczas w Chicago wszedł w posiadanie literatury wydawanej przez Ch. T. Russella. Zgodnie z radami jakie podawał ówczesny prezes Towarzystwa Strażnica, zaczął odwiedzać polskie rodziny i dzielić się tą nauką. Do nich między innymi należał pan Oleszyński, o którym pisała Strażnica z 15 czerwca 1895 roku:
Brat Oleszyński z Polski, który mniej więcej trzy lata temu dobrym szczerym sercem przyjął prawdę udał się do kraju swego pochodzenia, aby wyszukać osoby poświęcone i udostępnić im wspaniałą ewangelię o odkupieniu, restytucji i powołaniu w górę.

Początkowo posługiwano się literaturą w języku angielskim i niemieckim. Po raz pierwszy w języku polskim ukazały się traktaty do rozpowszechniania w 1909, a od 1915 roku co miesiąc zaczęła ukazywać się Strażnica w języku polskim. Pierwszym miastem gdzie wspólnie zaczęto się zgromadzać była Warszawa. Przywódcą tej grupy był Szwajcar, który objął funkcję dyrektora w fabryce koronkarskiej w tymże mieście.
W maju 1910 roku był w Polsce Ch.T. Russell, i spotkał się z 20 osobami. W 1913 roku kilkanaście osób zaczęło się zgromadzać w Łodzi. Po wybuchu pierwszej wojny światowej w 1914, grupy te uległy rozproszeniu. Duże żniwo Rutherford - drugi prezes Towarzystwa - zbierał pośród emigracji polskiej w Stanach Zjednoczonych. Działało tam 36 kolporterów, dostępne były już dla nich w języku polskim, Tomy Russella, łącznie z Dokonaną Tajemnicą i Harfę Bożą. W 1921 roku wydano śpiewnik Brzasku Tysiąclecia. Jak donosi nam jedna z publikacji, że: Z entuzjazmem przyjęto przekład broszury: "Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą", która zapowiadała na 1925 rok zmartwychwstanie proroków, patriarchów i królów. Dziś na temat tych wspaniałych książek panuje zmowna cisza.
Wśród Polonii amerykańskiej, w 65 miejscach obchodzono Wieczerzę, a obecnych przy tym było 2942 osoby. W 1923 roku urządzono Wieczerzę w 73 miejscach. Zbory polskojęzyczne w Ameryce w Chicago - zajmowały czwarte miejsce liczyły 675 osób. Ciekawostką jest to, że dopiero trzy lata po śmierci Russella, czyli w 1919 roku wieść ta dotarła do Warszawy, choć na bieżąco dostarczane były ulotki i Strażnice. Źródła oficjalne nie podają z jakich przyczyn doszło do rozłamu wśród polskich Badaczy. Piszą tylko, że pojawili się opozycjoniści, którzy doprowadzili do podziału w zborze Warszawskim, przejmując nawet salę i nadzór nad korporacją. Z chwilą, gdy Rutherford umocnił swe stanowisko, jako prezes Badaczy, przestał się liczyć z przepisami, pozostawionymi przez Russell'a.

Autonomię gmin ograniczono na rzecz Głównego Zarządu. Zamiast wyboru, zastosowano zasadę mianowania. Poprawki, zapoczątkowane zrazu w organizacji, w krótkim czasie dosięgły także samej doktryny Russell'a. Celem obrony czystej nauki założyciela Badaczy Pisma Św. powstały odłamy. Jednym z większych i pierwszych było założenie "Wolnych Badaczy Pisma Św.". Wystąpili oni przeciwko macierzystej organizacji Międzynarodowego Stowarzyszenia Badaczy Pisma św., nazywając je "Towarzystwem". Wolni Badacze Pisma św. odłączyli się w roku 1919, kiedy gmina polskich Badaczy w Detroit wybrała jako starszych Backla, Hołowadzkiego, Kołomyjskiego i Olszewskiego, a "Towarzystwo" unieważniło decyzję zboru i mianowało Kasprzykowskiego i Kostyna. Po ogłoszeniu nominacji, przełożeni Badacze w Detroit ogłosili list otwarty do członków gminy, w którym zerwali z "Towarzystwem".

Wolni Badacze Pisma Świętego zorganizowali się w Detroit, w roku 1921 założyli własny organ p. n. "Straż" (...) założyli swą filię Krakowie w r. 1927, gdzie głównym kierownikiem był A. Stahn. (...) Według sprawozdania z 1932 roku mają w Polsce 42 zbory. W Ameryce kierowani są przez tzw. Pastoralny Instytut Biblijny z siedzibą w Detroit. Działalność tej grupy zasadniczo koncentrowała się w Małopolsce Zachodniej i niewiele różniła się od działalności właściwych Badaczy. j.w

Grupa wolnych Badaczy utrzymuje ścisły kontakt ze swymi współwyznawcami w Ameryce, korzysta z ich pomocy materialnej i moralnej do zdobywania nowych członków w Polsce. Na zewnątrz występują często pod nazwą Zjednoczeni Badacze Pisma Św. Zazwyczaj w terminologii władz państwowych odłam badaczy nazywany bywa III grupą Badaczy Pisma Świętego. "Od wydawnictwa Straży",

Gdy w Strażnicach, ukazują się słowa "Fałszywi bracia" - "opozycja", wiadomo, o co Towarzystwu chodzi. Te oskarżenia odwracają uwagę od spraw zasadniczych. Przecież w 1914 roku miał nastąpić koniec świata, Kasprzykowski i inni dobrze znali te nauki, mało tego - głosili je. Nic więc dziwnego, że postanowili wziąć sprawę we własne ręce. Wobec zaistniałej sytuacji Zarząd "Towarzystwa" w 1920 roku, przysłał do Polski C. Kasprzykowskiego i W. Kołomyjskiego... i zostali z radością powitani przez braci w Warszawie. Kasprzykowski mimo trudności jakie wyniknęły na arenie politycznej Polski (wojna z Rosją), doprowadził do zarejestrowania Badaczy Pisma Świętego - Grupa II. Znaleźli się w niej ludzie wierni Towarzystwu Strażnica. W 1921 roku na zgromadzenia przychodziło około 700 osób. W tym samym roku odbył się pierwszy zjazd Badaczy. Z różnych stron kraju przybyło ponad 500 osób, ochrzczono 14. W następnym roku na Pamiątce było 657 osób w 32 miejscach. W 1922 roku z emigracji powrócił niejaki p. Winiarz, który zakupił w Krakowie dom na salę zebrań.

W 1923 roku wydano broszurę pt. "Bitwa na niebie", która została napisana po konfrontacji Badaczy i Kleru Katolickiego w takich tematach jak: piekło, dusza etc. Co prawda dyskusja odbyła się przy drzwiach zamkniętych, ale zwycięstwo musieli odnieść Badacze-ŚJ.) których reprezentował Franciszek Puchała. W 1920 roku nawiązał on kontakt z Badaczami, później został sługą Kraju, zmarł w 1971 roku.
Ośrodek w Łodzi, przez dłuższy czas, nie wykazywał większej aktywności. Przełom nastąpił w 1922 po śmierci jednej z wyznawczyń Badaczy, kiedy to miejscowy kler, nie chciał dać zezwolenia na pochowanie jej na katolickim cmentarzu, sprawa została odpowiednio nagłośniona, w związku z czym na pogrzeb przyszło około tysiąca osób, po to aby dokładnie dowiedzieć się o co chodzi Badaczom. Są to wypróbowane metody Organizacji, aby nadać sprawie rozgłos. Często wielu rodziców, czy znajomych popełnia ten sam błąd, czyli stara się sprawę odpowiednio nagłośnić. Zaczyna się taką osobę prześladować, ośmieszać, nie wiedząc o tym, że ci ludzie mogliby nigdy nie zostać świadkami, gdyby ich nie wyśmiewano, nie szydzono, nie bito, ale okazano im dużo miłości, przez wysłuchanie i szukanie pomocy. Aby pomóc takiemu człowiekowi należy przedstawić mu argumenty biblijne, i historyczne "Towarzystwa Strażnica", a nie odwoływać się do religii ojców, (bo to w tych dyskusjach prowadzi do nikąd) nie zwracać uwagi na to, co powiedzą inni ludzie. Jedno jest pewne, członkowie Organizacji zatroszczą się o taką osobę, i choć dana osoba nie jest do końca przekonana, co do prawdziwości nauk, dostanie od nich, to czego potrzebuje każdy atakowany człowiek, a mianowicie: zrozumienie i akceptację na określony czas.
Tak samo było w Łodzi. Sprawą pogrzebu zajęły się masmedia, a to utorowało drogę Badaczom do dawania ogłoszeń, dotyczących zjazdów czy odczytów. W 1924 roku w Łodzi na Pamiątce było obecnych 92 osoby. W wyremontowanej starej fabrycznej hali na 200 osób wyświetlano film, pt.: "Fotodrama stworzenia". Ponieważ trwał on osiem godzin, dlatego wyświetlano go cztery razy po dwie godziny.
Po pierwszej wojnie światowej do Poznania przyjechał p. Teofil Szmidt, który zapoznał się z tą nauką w Niemczech. W 1918 roku przyjął chrzest i stał się oficjalnym sługą pierwszego zboru w Poznaniu. W 1922 w tym zborze było 22 osoby. Później nad tym zborem przejął opiekę, p. Kącki, który przybył z Warszawy. Na własny koszt wynajmował sale, w których wygłaszał przemówienia. W 1924 roku w Poznaniu na pamiątce było obecnych 91 osób.

W tym samym roku w Warszawie zebrało się 281 osób i w 13 innych miejscach zgromadziło się 625 osób. Wspomniany już Kasprzykowski, który w 1920 roku zarejestrował Stowarzyszenie (Badaczy Pisma Świętego - Grupa II), dostał się w niełaskę Towarzystwa. Z 300 osobowego zboru lojalność wobec Brooklynu okazało tylko 30 osób. W Łodzi ze 150 osób pozostało 9.

Jak twierdzi "Towarzystwo Strażnica", że Kasprzykowski wpadł w pychę i nie chciał głosić nowych nauk. Co wobec tego było zasadniczą przyczyną postawy Kasprzykowskiego i ponad 90 procent członków zborów, które postanowiło zerwać kontakt z "Towarzystwem"?! Odpowiedź jest tylko jedna: nie chcieli po raz któryś z kolei odwoływać nienaganne prawdy, które cały czas w zmienionej formie i treści docierały do zborów." Towarzystwo wobec takich ludzi ma tylko jedno określenie: czas rozdzielania, które zawsze ma miejsce przy zmianie zasadniczych nauk organizacji.

W latach 1991 - 2005 organizację opuściło w Polsce prawie 49.000 głosicieli, na świecie ponad 1.600.000. Znów można w Strażnicach przeczytać, że żyjemy w czasie rozdzielania i oczyszczania, tylko kogo i z czego?

W Roczniku Świadków Jehowy z 1994 roku czytamy:
W całym kraju część braci służyła Bogu przede wszystkim ze względu na nagrodę w niebie, która według swego przekonania mieli otrzymać najpóźniej w roku 1925. Kiedy ten rok minął, wielu osłabło duchowo, a nawet odpadło. W tym czasie bardzo zaktywizowały się różne grupy opozycyjne, usiłujące podkopać, albo wręcz przejąć zbory.

Przecież to nie głosiciele pisali książkę pt. "Miliony ludzi z obecnie żyjących nigdy nie umrą", tylko Rutherford. Nie była to nauka wymyślona przez potulnych członków zboru, oni jedynie swoim odejściem zaprotestowali przeciw kłamstwu i manipulowaniu Biblią. Takie same oskarżenia padają pod adresem każdego, kto śmie wytknąć niekompetencję Towarzystwa do tłumaczenia Biblii.

W 1927 roku do Polski został wysłany przez Rutherforda Ludwik Kuźma, który miał uregulować wcześniej powstałe trudności. Uczynił on odpowiedzialnym za działalność w Polsce Wilhelma Scheidera, który tę funkcję pełnił od 1927- 1971 roku. W 1927 na Pamiątce obecnych było 1101 osób, jednakże tylko 76 składało sprawozdanie ze służby. Pod koniec 1924 w Polsce były 24 zbory i raport zdawało 256 głosicieli. Rok później było 40, a w 1926 -55 zborów.
W 1932 roku w Łodzi na ulicy Rzgowskiej 24, kupiono budynek na biuro krajowe. W tym samym roku rozpowszechniono 177.505 książek i broszur oraz 2101 Biblii i poświęcono na to 103.323 godziny. Sprawozdanie ze służby zdawało 600 aktywnych głosicieli.

W okresie przed drugą wojną światową do 1937 roku urządzono 75 napadów na ŚJ, dokonano dwa morderstwa, odbyły się 263 sprawy sądowe, z których: 99 zakończyło się uniewinnieniem, 71 - wyrokiem skazującym, reszta została odroczona. Na 129 konfiskat literatury w 99 wywalczono zwrot. W 1938 roku było 121 zborów co miesiąc zdawało owoc 800 głosicieli. Po napaści Niemiec Hitlerowskich na Polskę aresztowano w Łodzi 69 osób w tym Sługę Kraju Scheidera
Po wojnie zarejestrowano liczbę 2500 ŚJ. Trudne czasy, oraz propaganda Towarzystwa, że czas tuż, tuż... wyzwalały w ludziach nadzieję i jednocześnie lęk, że wszystko to, co przeżyli czego dokonali mogą stracić, jeśli nie będą posłusznie głosić i rozpowszechniać literatury. Aktywność ta przyczyniła się do powstania nowych zborów, szczególnie na terenach gdzie panowała bieda. W 1947 roku przysłano dwóch absolwentów Biblijnej Szkoły Strażnicy, Stefana Behunika i Pawła Muhalaka, którzy zajęli się organizowaniem pracy w obwodach i okręgach. Uczyli również jak powinno się głosić, ponieważ dotychczasowe głoszenie wyzwalało jedynie gniew wśród odwiedzanych, ponieważ ośmieszano ich godność osobistą. Nietakt ze strony głosicieli, był komentowany, jako prześladowanie za prawdę. W 1947 roku wspomniani misjonarze, podzielili kraj na obwody i jeden okręg, na którego czele stanął Edward Kwiatosz, "pomazaniec", który później przez wiele lat pracował w polskim Biurze Oddziału. Zmarł w 1992 roku. W 1949 funkcjonowały trzy okręgi, było 13.699 głosicieli i 710 zborów.

21 kwietnia 1950 roku funkcjonariusze Urzędu Bezpieczeństwa zamknęli Biuro Oddziału w Łodzi, nazajutrz aresztowano wszystkich członków zarządu Towarzystwa. Tej samej nocy dokonano setek rewizji w domach świadków Jehowy i wielu z nich aresztowano, około 16 osób poniosło śmierć przez tortury, lub w innych okolicznościach. Jednak liczba członków Organizacji cały czas wzrastała, jak się później okazało, było to sztuczne naliczanie głosicieli. Przez pewien czas utrzymywało się hasło: "Dziś zainteresowany, jutro głosiciel". Doszło do tego, że liczba zainteresowanych na pamiątce w 1959 roku była mniejsza od liczby głosicieli, która w marcu tego roku wynosiła 84.061 osób. Taką liczbę osiągnięto dopiero w roku 1988, czyli 29 lat później.

Władze różnymi sposobami, bardziej lub mniej udolnie próbowały przekonać Ś.J. że mogą praktykować swoją religię, tylko mają się odciąć, od centrali w Brooklynie. Skoro posiadali Biblię, i mieli do niej pełen szacunek, komu były potrzebne prześladowania więzienia, lub śmierć? Wielu ludzi wierzących w Boga, w Polsce miało i ma swych współwyznawców za granicami kraju, ale im niepotrzebne były bieżące publikacje, aby wiedzieć o czym mówi Biblia. Te prześladowania potrzebne były kierownictwu, które już nieraz się przekonało, że prześladowanie powoduje większe zainteresowanie się ich nauką.

Jak pisze jeden z byłych świadków, który pracował wtedy w Centrali w Brooklynie, wielu świadków w Stanach Zjednoczonych, była aresztowanych ponieważ wychodziło na ulice, szczególnie pod Kościoły z plakatami, na których pisało: "Religia to pułapka i szantaż", gdyby pisali: Fałszywa religia to pułapka i szantaż, nie byliby prześladowani, ale było to światło na czas słuszny. Jak się potem okazało świadkowie nazwali się też religią - czyli pułapką i szantażem.

W 1977 roku do Polski przyjechało trzech członków Ciała Kierowniczego z Brooklynu: Frederick Franz prezes, Teodor Jaracz i Daniel Sydlik. Ci dwaj ostatni są pochodzenia polskiego. W 1988 roku Polskę odwiedził obecny prezes Milton Henschel i Teodor Jaracz. W 1988 roku władze zezwoliły na sprowadzenie literatury w języku polskim z Niemiec.

12 maja 1989 Świadkowie Jehowy są prawnie zarejestrowani w Polsce. W skład zarządu weszli: Harald Abt, Zygfryd Adach, Stanisław Kardyga, Edward Kwiatosz, Franciszek Mielczarek, Antoni Tomaszewski i Adam Wojtyniak. W czasie, który minął od rejestracji zmarł: Harald Abt i Edward Kwiatosz, zastąpili ich Wiesław Jaśko i Jan Klaudiusz Skowron.
W 1989 roku zakupiono działkę w Nadarzynie, gdzie obecnie mieści się Biuro Oddziału. W 2006 roku podano, że w 2005 r. było w Polsce 127.729 głosicieli, choć w ciągu ostatnich 15 lat ochrzczono 77.769 i powinno być 176.591, gdzieś zaginęło 48.862.

 

Exodus z Organizacji

Sprawozdanie wg Strażnicy

ROK

POLSKA

ŚWIAT

Przeciętna z roku 1991

1991

99,602

4,071,954

 

1992

8,376

301,002

 

1993

8,164

296,004

 

1994

8,131

314,818

 

1995

8,177

338,491

 

1996

7,502

366,579

 

1997

6,161

375,923

 

1998

4,516

316,092

 

1999

4070

323,439

 

2000

3,741

288,907

 

2001

3,478

263,431

 

2002

3802

265469

 

2003

3709

258845

 

2004

4261

262416

 

2005

3681

247631

Stan głosicieli w 1990 roku

 

99,602

4,071,954

Ochrzczono od 1991 -2005

 

77.769

4.219.050

zmarło

 

780

42,000

Być powinno

 

176.591

8.249.004

jest

 

127.729

6.613.829

Brakuje

 

48.862

1.635.175

 

Rocznik Świadków Jehowy 1994 r. S 171-252

"List otwarty", bez daty i miejsca nadania-Ufniarski str. 38-39; (152)

Straż, Detroit. IX - 1930, s. 191 i Grelewski X. o. c s. 664

Rocznik Świadków Jehowy rok 1994 (podkreślenie autora)

Skład Komitetu Krajowego w Polsce

Towarzystwo Strażnica ocenia, że rocznie umiera około 1 % głosicieli